Χλωρίδα της Πιερίας

Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας (2.917 μ.) είναι μυθικό βουνό, ένα παγκόσμιο μνημείο φυσικής κληρονομιάς και πόλος έλξης αμέτρητων επισκεπτών. Ο Όλυμπος και τα Πιέρια όρη, ως συνέχεια του ορεινού όγκου, παρουσιάζουν τεράστιο βοτανολογικό ενδιαφέρον και η πλούσια χλωρίδα που ξεπερνά τα 1750 είδη φυτών είναι μια τεράστια φυσική κληρονομιά. Η παρατήρηση των λουλουδιών, δίνει μια άλλη διάσταση στις πεζοπορικές διαδρομές και συμπληρώνει την εμπειρία και τις γνώσεις μας στην κατανόηση του κόσμου που μας περιβάλλει.Bird watching είναι το κίνημα που ξύπνησε το ενδιαφέρον για τον κόσμο των πτηνών. Wildflower watching θα μπορούσε να γίνει το αντίστοιχο για την παρατήρηση των αγριολούλουδων και της χλωρίδας γενικότερα. Αφήνοντας τα βήματα μας από το βουνό παίρνουμε μαζί μόνο τις αναμνήσεις, μερικές φωτογραφίες και δίνουμε τη διαβεβαίωση ότι το θαύμα της φύσης θα συνεχίσει να υπάρχει και για τους άλλους για να το απολαύσουν. Όλο το φωτογραφικό υλικό που δημοσιεύεται στο blog είναι από προσωπικές καταγραφές και η παρουσίαση των φυτών συνδιάζεται με την περίοδο ανθοφορίας και καταγραφής σε συγκεκριμένο χρόνο και περιοχή του Ολύμπου. Χρήσιμα είναι τα σχόλιά σας και οι παρατηρήσεις σας για τη βελτίωση και τη διόρθωση ακόμη στοιχείων που δημοσιεύονται.

"Ο ερευνητής πρέπει να ακολουθεί αυτό που ψάχνει, αλλά και να βλέπει αυτό που δεν έψαχνε". Κλοντ Μπερνάρ

Μετάφραση σε άλλη γλώσσα

English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Πέμπτη, 30 Αυγούστου 2012

Campanula rumeliana (Hampe) Vatke

Campanula rumeliana (Hampe) Vatke

Πολυετές φυτό της οικογένειας των Καμπανουλιδών με κυανοϊώδη άνθη. Στον Όλυμπο απαντάται σε ξερές ασβεστολιθικές σχισμές. Ανθίζει από τα τέλη Ιουνίου έως τον Οκτώβριο.  
Campanula rumeliana (Hampe) Vatke, Όλυμπος 400 μέτρα, Ιούλιος 2012.

Campanula rumeliana (Hampe) Vatke, Όλυμπος 400 μέτρα, Ιούλιος 2012.


Τετάρτη, 29 Αυγούστου 2012

Solanum elaeagnifolium- Σολανό

Solanum elaeagnifolium- Σολανό
Άλλα ονόματα: αγριομελιτζάνα ή γερμανός
Βλαβερό ζιζάνιο που έχει χαρακτηριστεί ως εισβολέας  ανταγωνιστικός εις βάρος της αυτόχθονης χλωρίδας.




Αναδημοσιεύουμε μέρος από την έρευνα που έκανε  το Εργαστήριο Βιογεωγραφίας και Οικολογίας του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου:
Το είδος Solanum elaeagnifolium (κοινώς αγριομελιτζάνα ή γερμανός) είναι ένα βαθύρριζο ποώδες πολυετές διακλαδιζόμενο φυτό, ύψους 30-120 εκατοστών. Ανήκει στην οικογένεια Solanaceae, η οποία περιλαμβάνει μια πλειάδα φυτικών ειδών από χρήσιμα (βρώσιμα, καλλωπιστικά, φαρμακευτικά και δηλητηριώδη) έως βλαβερά ζιζάνια.
Το φυτό είναι ιθαγενές της Νοτίου και Κεντρικής Αμερικής. Το ενδιαφέρον γι’ αυτό, τόσο το επιστημονικό, όσο και το διαχειριστικό, αυξήθηκε κατά τη δεκαετία του 1970, περίοδο που συμπίπτει με τη διασπορά του είδους εκτός της περιοχής φυσικής εξάπλωσής του. Οι περιοχές εισβολής του συμπεριλαμβάνουν όλες τις ηπείρους, η δε κατανομή του εκτείνεται πλέον σήμερα από τη Μεσόγειο (Αίγυπτο, Ελλάδα, Ισραήλ, Σικελία, Ισπανία, Μαρόκο), έως την Ινδία, Ζιμπάμπουε, Ν. Αφρική και Αυστραλία. Ενδεικτικό της εισβολικότητας και του επιβλαβούς του φυτού είναι ότι έχει χαρακτηρισθεί ως βλαβερό ζιζάνιο των παραγωγικών καλλιεργειών σε 21 Πολιτείες των ΗΠΑ.
 Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το S. elaeagnifolium μειώνει την παραγωγή των αγρο-οικοσυστημάτων μέσω ανταγωνισμού για θρεπτικά. Επιπλέον, τα ακανθώδη φύλλα του φυτού, καθώς και ο σκληρός και τραχύς βλαστός του, μειώνουν την ποιότητα της χορτονομής από χωράφια που έχουν υποστεί την εισβολή του ζιζανίου. Το είδος είναι, επίσης, τοξικό και για το ζωικό κεφάλαιο. Μεγάλα ζώα που καταναλώνουν ώριμους καρπούς του φυτού σε ποσότητα ίση με 0.1% έως 0.3% του βάρους του σώματός τους, εκδηλώνουν συμπτώματα δηλητηρίασης. Πιο ανθεκτικά στις τοξίνες των καρπών του φυτού είναι τα πρόβατα, ενώ οι κατσίκες φαίνεται να μην επηρεάζονται καθόλου. Τέλος, το S. elaeagnifolium έχει βρεθεί να φιλοξενεί και να μεταδίδει ασθένειες και επιβλαβείς οργανισμούς για την παραγωγή, π.χ. ακάρεα και κολεόπτερα.
 Το S. elaeagnifolium σε πολύ μικρούς, σταθερούς στο χρόνο πληθυσμούς (δηλ. εγκλιματισμένους) δεν φαίνεται να αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την αυτόχθονα χλωρίδα με καλοκαιρινή ανθοφορία. Μεγαλύτεροι, όμως, και συνεχώς επεκτεινόμενοι στο χώρο πληθυσμοί, πιθανολογούνται ως επικίνδυνοι. Οι τελευταίοι πληθυσμοί είναι ικανοί να δημιουργήσουν προβλήματα στην αυτόχθονα χλωρίδα μέσω ανταγωνισμού για πόρους (θρεπτικά, νερό, χώρος) αλλά και για επικονίαση. Μεταξύ όλων των προβλημάτων, ο ανταγωνισμός για επικονιαστές αποδείχθηκε ότι μπορεί να αποτελεί τον κυρίαρχο μηχανισμό, μέσω του οποίου το S. elaeagnifolium φαίνεται να επιβάλλεται στους χώρους εισβολής, με αποτέλεσμα η εγκατάστασή του να είναι σχετικά εύκολη, αποτελώντας στο εξής ένα συνεχή ανταγωνιστή της αυτόχθονης χλωρίδας.
 Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης του S. elaeagnifolium ως εισβολέα είναι και ο αρχαιότερος: η εκρίζωση και καταστροφή (με φωτιά;) των φυτικών τμημάτων. Αυτό, θεωρούμε, ότι πρέπει να εφαρμόζεται είτε για την καλύτερη διαχείριση των πατατοχώραφων, είτε για τη διατήρηση της αυτόχθονης βλάστησης και των φυσικών τοπίων της περιοχής εισβολής...Για περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση:
http://solanum-invasive.aegean.gr/index.php?lg=Z3I=&cg=eis
Στο Νομό Πιερίας είναι διεσπαρμένο και αυτοφύεται τόσο μέσα σε οικισμούς (Κατερίνη) όσο και σε όλην την επικράτεια του Νομού με μεγάλη εξάπλωση στους πρόποδες του Ολύμπου.

Δευτέρα, 27 Αυγούστου 2012

Vanessa cardui (Linnaeus, 1758)

Vanessa cardui (Linnaeus, 1758)

Inghilterra English name: Painted Lady
Synonym: Papilio cardui (Linnaeus, 1758)
Family: Nymphalidae, Order: Lepidoptera

Vanessa cardui (Linnaeus, 1758),  Όλυμπος 2400μ., Ιούλιος 2012 (περίοδος πτήσης από Μάρτιο - Δεκέμβριο)

Parnassia palustris L.- Παρνασία η ελοχαρής

Parnassia palustris L.- Παρνασία η ελοχαρής
Inghilterra English name: Grass of Parnassus

Η Παρνασία έχει ένα κομψότατο μοναδικό λευκό άνθος στην κορυφή του βλαστού με εκπληκτικές λεπτομέρειες. Θα συναντήσουμε το φυτό σε ρέματα του Ολύμπου, σε υγρές σκιερές θέσεις κυρίως κοντά στα 600 μ. υψόμετρο. Ανθοφορεί από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο.
Parnassia palustris L.- Παρνασία η ελοχαρής, Όλυμπος (ρ. Ορλιάς) 22-8-12

Parnassia palustris L.- Παρνασία η ελοχαρής, Όλυμπος (ρ. Ορλιάς) 22-8-12

Παρασκευή, 24 Αυγούστου 2012

Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο

Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο
Inghilterra English name: Sea daffodil

 Ένας πανέμορφος λευκός κρίνος, με υπέροχο άρωμα που ευδοκιμεί μόνο σε αμμώδεις εκτάσεις δίπλα στη  θάλασσα. Με βολβώδεις ρίζες βαθιά στην άμμο-πάνω από ένα μέτρο βάθος για να εξασφαλίσει την απαραίτητη υγρασία- έχει προσαρμοσθεί στο θαλάσσιο περιβάλλον. Είναι η έκπληξη του Αυγούστου στις θαλάσσιες αμμουδιές- όπου φυσικά έχει επιβιώσει-κινδυνεύοντας από την τουριστική αξιοποίηση και κατάκτηση των ακτών , την οικοπεδοποίηση και την εισβολή των 4χ4 ακόμη και σε απρόσιτες απόμερες ακτές. Ευτυχώς υπάρχουν ακόμη κατά μήκος των ακτών της Πιερίας μετά την Παραλία Πιερίας και κυρίως μεταξύ Κορινού και Πύδνας.
Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο, Κορινός Πιερίας 22-8-12

Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο, Κορινός Πιερίας 22-8-12
Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο, Κορινός Πιερίας 3-9-15
Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο, Κορινός Πιερίας 3-9-15
Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο, Κορινός Πιερίας 3-9-15

Pancratium maritimum L.- Παγκράτιο το παράλιο, Κορινός Πιερίας 22-8-12




Τετάρτη, 22 Αυγούστου 2012

Γεντιανή η ασκληπιαδοειδής-Gentiana asclepiadea L.

Γεντιανή η ασκληπιαδοειδής-Gentiana asclepiadea L.
Inghilterra English name: Willow Gentian
Gentiana asclepiadea L., Όλυμπος (ρ. Ορλιάς) 22-8-12

Η Gentiana asclepiadea L. είναι πολυετής πόα με ένα πολύφυλλο βλαστό. Τα άνθη είναι βαθιά κυανόχρωμα με σωληνοειδή κάλυκα. Ευδοκιμεί σε υγρές σκιερές θέσεις δίπλα σε ρέματα (παπά ρέμα, ρ. Ορλιάς). Ανθοφορεί μέσα Αυγούστου μέχρι το Σεπτέμβρη σε υψόμετρο από 500-1200 μ.


Gentiana asclepiadea L., Όλυμπος (ρ. Ορλιάς) 22-8-12

Gentiana asclepiadea L., Όλυμπος (παπα-ρέμα) 6-9-11

Gentiana asclepiadea L., Όλυμπος (παπα-ρέμα) 6-9-11

Gentiana asclepiadea L., Όλυμπος (ρ. Ορλιάς).

Δευτέρα, 20 Αυγούστου 2012

Carlina corymbosa L.- Καρλίνα η κορυμβώδης

Carlina corymbosa L.- Καρλίνα η κορυμβώδης
Inghilterra English name: Clustered Carline Thistle
Αυτό το είδος είναι διετές φυτό με έναν όρθιο ανθοφόρο βλαστό που διακλαδίζεται στο ανώτερο του τμήμα. Τα άνθη είναι κεφάλια με κίτρινα ανθίδια. Είδος που ανθοφορεί από τέλη Ιουλίου μέχρι τον Οκτώβρη. Κοινό στον Όλυμπο από τα 0-1200 μ.
Carlina corymbosa L.- Καρλίνα η κορυμβώδης, Όλυμπος (Κοκκινοπηλός) 16-8-12

Carlina corymbosa L.- Καρλίνα η κορυμβώδης, Όλυμπος (Κοκκινοπηλός) 16-8-12

Carlina corymbosa L.- Καρλίνα η κορυμβώδης, Όλυμπος (Κοκκινοπηλός) 19-8-10

Σάββατο, 18 Αυγούστου 2012

Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758)

Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758)

Inghilterra English name: Hummingbird Hawk-moth or Hummingmoth
Family: Sphingidae, Order Lepidoptera
Αεικίνητη νυχτοπεταλούδα που πετάει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αρκετά συνηθισμένη σε κήπους. Περίοδος πτήσης: όλο το χρόνο στη χώρα μας.
Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758), Όλυμπος, 830 μ., Ιούλιος 2012.

Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758), Όλυμπος, 830 μ., Μάϊος 2012.

Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758), Όλυμπος, 830 μ., Ιούλιος 2012.

Macroglossum stellatarum (Linnaeus, 1758), Όλυμπος, 830 μ., Μάρτιος 2012.

Τρίτη, 14 Αυγούστου 2012

Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758)

 Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758) 

Inghilterra  English name: Glanville fritillary
  Family Nymphalidae, Order: Lepidoptera
Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758), Όλυμπος (προς Κορομηλιά 700 μ.), Μάϊος 2012. (Περίοδος πτήσης: Μάϊος - Σεπτέμβριος)

Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758), Όλυμπος (προς Κορομηλιά 700 μ.), Μάϊος 2012.

Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758), Όλυμπος (Λιτόχωρο 350 μ.),  Μάϊος 2012.

Melitaea cinxia (Linnaeus, 1758), Όλυμπος ( Λιτόχωρο 350 μ.), Μάϊος 2012.

Δευτέρα, 13 Αυγούστου 2012

Carlina acanthifolia subsp. utzka (Hacq.) Meusel & Kästner -Καρλίνα η ακανθόφυλλος

Καρλίνα η ακανθόφυλλος- Carlina acanthifolia subsp. utzka (Hacq.) Meusel & Kästner 

Το όνομα Καρλίνα, σύμφωνα με μια εκδοχή, αναφέρεται στον Καρλομάγνο, ο στρατός του οποίου λέγεται ότι θεραπεύτηκε από την πανώλη χρησιμοποιώντας ένα είδος αυτού του γένους. Η καρλίνα είναι διετής πόα χωρίς βλαστό με ένα μεγάλο άνθος σε κεφάλαιο. Τα φύλλα  σχηματίζουν ρόδακα και είναι αγκαθωτά. Βρίσκεται σε λιβάδια και ανοιχτές θέσεις  από τα 1000 -1600 μ. σε περιοχές του Ν. & Δ. Ολύμπου.
Καρλίνα η ακανθόφυλλος- Carlina acanthifolia All.,Όλυμπος (προς καλύβα Χρηστάκη 1500 μ.) 24-7-07

Καρλίνα η ακανθόφυλλος- Carlina acanthifolia All.,Όλυμπος (προς καλύβα Χρηστάκη 1500 μ.) 24-7-07

Καρλίνα η ακανθόφυλλος- Carlina acanthifolia All.,Όλυμπος (Κοκκινοπηλός) 19-8-10

Καρλίνα η ακανθόφυλλος- Carlina acanthifolia All. , χάρτης εξάπλωσης στον Όλυμπο.

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2012

Μη με λησμόνει - Myosotis suaveolens Waldst. & Kit.

 Μη με λησμόνει - Myosotis suaveolens Waldst. & Kit.
  EnglishEnglish name: Forget me not

Ενδημικό φυτό της Βαλκανικής Χερσονήσου.  Μικρή θαμνόμορφη, πολυετής πόα με βαθυκύανη μεγάλη στεφάνη (διάμετρος 6-9 mm). Απαντάται μεταξύ 2000 και 2900 μέτρα. Ανθίζει από τα μέσα Ιουνίου μέχρι τον Σεπτέμβριο. (Φυτά του Ολύμπου, Arne Strid, εκδ. Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, 1980). 

 Μη με λησμόνει - Myosotis suaveolens Waldst. & Kit., Όλυμπος,  2750 μ., Ιούλιος 2012.


 Μη με λησμόνει - Myosotis suaveolens Waldst. & Kit., Όλυμπος,  2750 μ., Ιούλιος 2012.



 Μη με λησμόνει - Myosotis suaveolens Waldst. & Kit., Όλυμπος,  2750 μ., Ιούλιος 2012.


Τετάρτη, 8 Αυγούστου 2012

Εχίνωψ ο ρύτρος- Echinops ritro L.

Εχίνωψ ο ρύτρος- Echinops ritro L.
Inghilterra English name: Southern Globe Thistle




 Πολυετής ακανθώδης πόα με ανθοφόρα κεφάλια σφαιρικά, εντυπωσιακά σε κυανή έως χαλυβδοκύανη απόχρωση. Το είδος είναι διεσπαρμένο στον Όλυμπο και το συναντήσαμε στις περιοχές: Σταυρός, Σέλωμα, Κρεβάτια, δασική οδός Πέτρας-Κοκκινοπηλού. Ανθίζει Ιούλιο-Σεπτέμβριο κυρίως σε υψόμετρο από 600-1500 μ. και πιθανόν χαμηλότερα περιστασιακά.
Εχίνωψ ο ρύτρος- Echinops ritro L., Όλυμπος (Σέλωμα) 6-8-12

 Όλυμπος (Κρεβάτια) 16-7-09

Εχίνωψ ο ρύτρος- Echinops ritro L., Όλυμπος (Κρεβάτια) 16-7-09

Εχίνωψ ο ρύτρος- Echinops ritro L., Όλυμπος (Σέλωμα) 6-8-12


Εχίνωψ ο ρύτρος- Echinops ritro L., Όλυμπος (Σέλωμα) 6-8-12